Đồng đô la đã trải qua một tuần khó khăn trước đồng yên, và ngày thứ Ba cũng không mang lại sự khởi sắc nào. Cặp USD/JPY giảm xuống còn khoảng 152,87-153,34, mức mạnh nhất của đồng yên kể từ tháng 2, kéo dài đà giảm khiến cặp tiền này mất khoảng 4-4,5% so với mức trên ¥160 chỉ một tuần trước đó. Đối với bất kỳ ai đã đóng vị thế bán khống đồng yên với kỳ vọng giá sẽ hồi phục, thời điểm này khó có thể tệ hơn.

Diễn biến này đã đưa cặp tiền vượt qua các mức từng đạt được sau khi Nhật Bản và Hoa Kỳ phối hợp can thiệp vào thị trường tiền tệ hồi tháng 7. Giới chức Nhật Bản đã chi kỷ lục ¥15,4 nghìn tỷ, tương đương khoảng $96,5 tỷ, để bảo vệ đồng yên trong khoảng thời gian từ ngày 30 tháng 7 đến 26 tháng 8. Tuy nhiên, lần này, chính kỳ vọng về chính sách tiền tệ mới là yếu tố chi phối chính, chứ không phải sự can thiệp trực tiếp. Bộ trưởng Tài chính Satsuki Katayama đã phát tín hiệu rằng Tokyo và Washington vẫn đang phối hợp chặt chẽ nhằm thúc đẩy sự ổn định của thị trường tiền tệ, nhưng chưa có đợt can thiệp mới nào được xác nhận, dù cặp tiền hiện đã giao dịch vượt xa vùng từng được bảo vệ hồi tháng 7.

Phần lớn diễn biến này phản ánh việc các nhà giao dịch đóng các vị thế bán khống đồng yên vốn đã tài trợ cho các giao dịch chênh lệch lãi suất (carry trade) trong nhiều tháng qua, tức là vay đồng yên với lãi suất rẻ để mua các tài sản có lợi suất cao hơn ở nơi khác. Những giao dịch này hiệu quả chừng nào lãi suất điều hành của Nhật Bản còn thấp hơn nhiều so với các nước phát triển khác, nhưng khoảng cách đó hiện đang thu hẹp nhanh chóng. Tăng trưởng kinh tế quý 2 của Nhật Bản đã được điều chỉnh tăng lên mức 1,4% theo năm, được hỗ trợ bởi đầu tư doanh nghiệp mạnh hơn, trong khi tiền lương thực tế tăng 2,4% so với cùng kỳ năm trước trong tháng 7, mức tăng lớn nhất kể từ tháng 5 năm 2021 và là tháng tăng thứ bảy liên tiếp. Sức mua được cải thiện giúp Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) có thêm dư địa để thắt chặt chính sách mà không làm suy giảm nhu cầu trong nước.

Thị trường hoán đổi lãi suất hiện đang định giá xác suất khoảng 98% cho khả năng BOJ nâng lãi suất điều hành thêm 25 điểm cơ bản lên 1,25% tại cuộc họp ngày 17-18 tháng 9, với một đợt tăng tiếp theo lên 1,5% được phản ánh đầy đủ vào giá tính đến tháng 1. Mức độ chắc chắn này là bất thường cao đối với một ngân hàng trung ương từng neo lãi suất gần mức 0 trong nhiều năm, và điều này giải thích vì sao phe mua vào đồng yên vẫn tiếp tục đẩy cặp tiền xuống thấp hơn ngay cả khi không có thông tin can thiệp mới nào.

Phía đồng đô la trong phương trình này phức tạp hơn một câu chuyện đơn thuần về chênh lệch lãi suất. Báo cáo việc làm tháng 8 của Mỹ cho thấy có thêm 162.000 việc làm mới, gần gấp ba lần con số 56.000 được dự báo, đẩy xác suất thị trường kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang (Fed) tăng lãi suất trong tháng này lên khoảng 60%. Thông thường, loại dữ liệu này sẽ hỗ trợ đồng đô la bằng cách mở rộng lợi thế lợi suất so với các tài sản bằng đồng yên. Tuy nhiên, chỉ số đô la lại giảm xuống mức thấp nhất trong hai tuần, gần 98,80, khi những lo ngại về tài khóa và tâm lý thận trọng trước dữ liệu lạm phát Mỹ trong tuần này đã hạn chế bất kỳ đà phục hồi nào.

Dữ liệu lạm phát này hiện được xem là chất xúc tác lớn tiếp theo đối với cặp tiền. Chỉ số giá sản xuất (PPI) của Mỹ sẽ được công bố vào thứ Năm, tiếp theo là Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) vào thứ Sáu. Một loạt số liệu nóng có thể đẩy lợi suất trái phiếu kho bạc tăng và châm ngòi cho một đợt phục hồi mạnh của đồng đô la ngay cả trước khi BOJ kịp họp bàn, trong khi một số liệu yếu hơn sẽ loại bỏ một trong số ít yếu tố hỗ trợ còn lại cho đồng bạc xanh và có thể đẩy nhanh đà tăng của đồng yên hướng tới vùng hỗ trợ quan trọng tiếp theo.

Trên biểu đồ, mốc ¥153 vẫn là điểm xoay trục quan trọng trước mắt, với các vùng hỗ trợ theo lớp tại ¥154,00, ¥153,50 và ¥153,00, nhường chỗ cho một vùng quan trọng hơn gần ¥151,30-151,50 nếu đà giảm tiếp diễn. Ở chiều tăng, vùng kháng cự hình thành quanh mốc ¥155,00, sau đó là ¥156,00, với đường trung bình động 200 ngày gần mức ¥158,00 đánh dấu điểm mà xu hướng giảm rộng hơn sẽ cần được xem xét lại. Một cú phá vỡ bền vững xuống dưới mốc ¥153 sẽ xác nhận sự chuyển dịch xu hướng đang diễn ra; trong khi một số liệu CPI Mỹ nóng cũng có thể dễ dàng nhắc nhở giới giao dịch rằng hiện có hai ngân hàng trung ương, chứ không phải một, đang cạnh tranh cho vai trò "diều hâu" trong cặp tiền này.

Việc thoái lui khỏi các giao dịch chênh lệch lãi suất (carry trade) bổ sung thêm một yếu tố mang tính cấu trúc, vượt ra ngoài lịch dữ liệu của tuần này. Nhiều năm lãi suất Nhật Bản gần bằng 0 đã khuyến khích giới đầu tư trên toàn cầu vay đồng yên rồi tái phân bổ nguồn vốn đó vào các đồng tiền, cổ phiếu và thị trường tín dụng có lợi suất cao hơn, và các ước tính cho thấy tổng vị thế carry trade còn tồn đọng lên tới hàng trăm tỷ đô la. Khi BOJ tiến gần đến chu kỳ thắt chặt đáng tin cậy nhất trong nhiều thập kỷ, ít nhất một phần của quá trình thoái lui này nhiều khả năng vẫn còn ở phía trước chứ chưa kết thúc, điều này góp phần lý giải vì sao đồng yên đã mạnh lên nhanh chóng như vậy ngay cả khi không có thông báo can thiệp mới. Một sự tăng tốc hỗn loạn của quá trình này, thay vì diễn ra từ từ, mới là kịch bản mà các bàn giao dịch ngoại hối đang tập trung chú ý nhất khi hướng tới quyết định của BOJ.

Bối cảnh chính trị của Nhật Bản bổ sung thêm một lớp yếu tố đáng chú ý khác. Phát biểu của Bộ trưởng Tài chính Katayama về sự phối hợp chặt chẽ với Washington cho thấy Tokyo muốn tránh kiểu biến động một chiều của đồng yên có thể gây bất ổn cho các lĩnh vực phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu trong nền kinh tế, ngay cả khi giới chức có vẻ sẵn lòng để chính sách tiền tệ, thay vì can thiệp, đảm nhận phần việc chính vào lúc này. Các cổ phiếu Nhật Bản có tỷ trọng doanh thu nước ngoài cao trước nay vẫn nhạy cảm với đà tăng giá mạnh của đồng yên, do đồng nội tệ mạnh hơn sẽ tự động làm giảm giá trị quy đổi sang yên của lợi nhuận kiếm được ở nước ngoài, và động lực này nhiều khả năng vẫn sẽ là chủ đề được bàn tán trong nhóm doanh nghiệp xuất khẩu niêm yết tại Tokyo khi đồng nội tệ tiếp tục thử thách các mức cao nhất trong nhiều tháng.

Đối với các nhà giao dịch tiền tệ, bức tranh tổng thể hướng tới thứ Năm và thứ Sáu mang tính nhị phân bất thường. Một số liệu lạm phát Mỹ nóng kết hợp với việc BOJ vẫn thực hiện đợt tăng lãi suất như kỳ vọng nhiều khả năng sẽ tạo ra biến động hai chiều thay vì một xu hướng rõ ràng theo bất kỳ hướng nào, trong khi một số liệu Mỹ yếu hơn kết hợp với việc xác nhận lộ trình "diều hâu" của BOJ sẽ là tín hiệu tiếp diễn rõ ràng nhất cho đà mạnh lên tiếp theo của đồng yên. Dù theo cách nào, việc xác định quy mô vị thế quanh dữ liệu tuần này cũng cần thận trọng hơn bình thường, do phần lớn diễn biến gần đây đã phản ánh những kỳ vọng chưa được xác nhận bởi một quyết định thực tế nào từ ngân hàng trung ương.